Sekkjepåse - ein lokal matrett
Av Anne-Marie Nerland

Når vistdalingar har benka seg rundt bordet og ser dei grå, tjukke, lange "pølsene" på serveringsfatet, veit dei at er det tid for eit festmåltid. Det er ikkje nødvendig med forrett og dessert til slik mat. Sekkjepåse er både kraftig og velsmakande.



Sekkjepåse er ein gammal matrett som høyrer heime i Vistdal. Hovudingrediensane er potet og spekekjøtt av får. I tidlegare tider vart det brukt hakkematkaker, dvs innmat frå sau som vart finhakka, salta og tørka i flate "kaker". Denne tradisjonen er borte. I dag er det mange som brukar bruna kjøttdeig i staden. Dersom du ikkje har spekekjøtt kan det brukast skalkar av spekemat, ein lammerull du har til overs er også fint å bruke.

 Potetene blir malt på kvern, gjerne saman med flesk. Spekekjøtet kan også malast med, men aller best blir det om det er oppskore i små terningar som blir blanda i potetmassen. Massen blir fylt opp i posar av stoff eller plastmateriale. Posane kokar du i kraft kokt på spekeknokar.

Sekkjepåse var tidlegare brukt som kvardagsmat. Dei seinare åra har vi begynt å servere det til fest. Eit av dei mest populære arrangementa i Vistdal er Sekkjepåsefesten som går av stabelen i februar/mars på Samfunnshuset kvart år.

Det var Vistdal Ungdomslag som innførte denne tradisjonen i 1966. Når det er Sekkjepåsefest kjem unge og eldre utflytta vistdalingar heim att til etargilde saman med bygdefolket. Det som tidlegare var ei fest for vistdalingar har no fleire deltakarar frå andre plassar. Sekkjepåsen er kjent utanfor bygda og fell i smak med mange.

Direktør ved Romsdalsmuseet, Jarle Sanden, påpeikar at det er uvanleg at ein matrett høyrer heime i eit så begrensa område som ei bygd (Romsdalmuseets årbok 1997). I dei seinare åra har det å koke sekkjepåse vorte vanleg mange stader, man kjerneområdet er framleis Vistdal. For oss vistdalingane er dette ein mattradisjon vi er stolte av, og som vi gjerne serverer slekt og venner som kjem frå andre delar av landet.

Det er ikkje så enkelt å finne oppskrift på sekkjepåse. Dette er mat som vart laga slik ein hadde lært det heime. Det var nok litt variasjon frå gard til gard. Etter kvart har det vorte publisert nokre oppskrifter, men desse gir anledning til variasjon i forholdet av mengda på potet og kjøtt. Det er heller ikkje sagt noko om kor mange porsjonar dette gir. Kok rikeleg. Sekkjepåse er også godt steikt i skiver på panne. Du kan også fryse den. Hugs, øving gjer meister.

Dei fleste brukar kokt kålrot og gulrot som tilbehør. Kokt potet og smelta smør blir også brukt. Som drikke brukar mange vatn/saft eller surmjølk. Til fest kan ein velje å servere øl.


Her kjem nokre oppskrifter :

Sekkjepåse frå Vistdal
Etter Magna Berg Øien

1,4 kg potet
350 g fersk kjøtt/ kjøttdeig
250 g spekekjøtt
1 stor løk
1 ts salt
1 ts pepper
1 ts timian
2-3 ss hvetemel

Poteter flesk og løk males. Tilsett krydder, mel og ev spekekjøtt i små terninger. Fyll farsen i pølsepapir( matpapir) og knytt endene. Legg den i fosskokende salta vann og la den trekke i ca 1-1 ½ time. Server med potet, kålrot og smelta smør. (Innli, K.E 112,1991)


Sekkjepåse frå Vistdal
Etter Kari Hanseth

7 kg potet
300 g spekekjøtt
300 g lettsalta flesk
300 g kjøttdeig
1 stor løk
Salt etter behov

Poteter flesk og løk males. Tilsett spekekjøtt i små terninger og ev salt. Fyll farsen i stoffposar og legg dei i kokande kraft av spekeknokar og la den trekke i ca 1-1 ½ time. (Sanden, J 121, 1997)